نقش تصورات سه گانه در تصدیق

تصورات سه گانه | فلسفه برگر

هر تصدیق مستلزم سه تصور موضوع، محمول و نسبت محمول به موضوع است.

مثلاً تصدیق به اینکه «زمین کروی است» مستلزم این است که نخست تصور موضوع«زمین» در ذهن بیاید، سپس تصور محمول«نسبت کروی به زمین» و بالاخره نسبت تصدیق که امر بسیط ذهنی است برای انسان حاصل شود.

تصورات سه گانه

پس هر تصدیق موقوف به سه تصوّر است و موقوف علیه شیء بر دو قسم است:

یا داخل در آن شیء است که در این صورت آن را جزء و شَطر خوانند و یا خارج از آن شیء است که در این صورت آن را شرط نامند.

مثلاً ساقه و ریشه جزء درخت است، اما نور یا حرارت شرط وجود یافتن درخت است نه جزء آن.

امام فخر رازی: تصورات جزء تصدیق است

امام فخر رازی معتقد است که تصدیق امر مرکبی است که از چهار جزء زیر بدست می‌آید:

1-تصور محکوم علیه 2-تصور محکوم به 3-تصور نسبت حکمیّه 4-حکم.

حکما: تصدیق امری واحد و بسیط است

از دیدگاه حکما تصدیق عملی واحد است و امری غیرقابل تقسیم و غیرقابل تجزیه می‌باشد.

در واقع تصدیق به هیچ عنوان از به هم پیوستن و ترکیب چند عمل ذهنی حاصل نشده است و آن در واقع حالت یقینی است که ذهن درباره‌ی وقوع نسبت یا عدم وقوع آن پیدا می‌کند.

البته متعلَّق حکم یعنی آنچه حکم بر روی آن واقع می‌شود امور متعدّد و گاهی هم بسیار متعدد است.

پس فرق بین عقیده حکما و امام در سه چیز است:

1-تصورات سه گانه به عقیده‌ی حکما خارج از تصدیق و به عقیده‌ی امام جزء تصدیق است.

2-تصدیق به عقیده حکما بسیط است و به مذهب امام مرکب.

3-حکم به عقیده‌ی حکما همان تصدیق است و به عقیده‌ی امام جزء تصدیق.

منبع: منطق صوری(دکتر محمد خوانساری)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *