دیدگاه فارابی در رابطه با فلسفه

دیدگاه فارابی در رابطه با فلسفه | فلسفه برگر

مورخان اسلام متفق القول هستند که فارابی زهد پیشه و عزلت گزین و اهل تأمل بود.

ابن سینا او را استاد خود شمرد و ابن رشد و دیگر حکمای اسلام و عرب شاگرد او بودند.

به حق او را بعد از ارسطو که ملقب به «معلم اول» بود، «معلم ثانی» لقب دادند.

آثار فارابی

فارابی را در موضوعات مختلف تألیفات بسیاری است، از جمله تألیفات مشهور اوست:

1-مقاله فی اغراض مابعدالطبیعه 2-احصاء العلوم 3-رساله فی العقل.

فلسفه فارابی

فلسفه فارابی آمیزه‌ای است از حکمت ارسطویی و نو افلاطونی که رنگ اسلامی به خصوص شیعی اثنا عشری به خود گرفته است.

او در منطق و طبیعیات ارسطویی است و در اخلاق و سیاست افلاطونی می‌باشد و در مابعدالطبیعه فلوطینی.

قبل از هر چیز حکیمی است التقاطی و تلفیقی و مؤمن به وحدت فلسفه و مدافع آن در هر حال.

فارابی متکی به این عقیده است که مُثُل عبارتند از صوری موجود در عقل الهی که اگر نبودند خلق و ابداع صورت نمی‌گرفت.

حال آنکه به عقیده افلاطون، مُثُل قائم به ذاتند نه صوری موجود در عقل الهی.

آنگاه آرائی را به ارسطو نسبت می‌دهد که از او نیست، بلکه از فلوطین است.

بنابر این او آراء افلاطون و فلوطین را وفق می‌دهد، نه آراء افلاطون و ارسطو را.

ارزش کار فارابی

فارابی با روش علمی آراء دو حکیم(افلاطون و ارسطو) را با هم مقایسه کرده و اندیشه‌های مختلف آن دو را از اینجا و آنجای کتاب‌هایشان گرد آورده است.

او در این کار به اقوال مردم درباره‌ی افکار آن دو اهمیت نداده و خود از منابع اصلی استفاده کرده است.

ولی کوشش او بر پایه‌ای سست قرار دارد، یعنی اعتقاد به وحدت فلسفه.

از این رو با اختلاف فراوانی که میان افکار افلاطون و شاگردش موجود است، زحمت او تا حدودی بر باد است.

فارابی برای انجام این مقصود کتاب «اُثولوجیا» یا «رُبوبیت» را که یکی از بخش‌های «تاسوعات» فلوطین است از ارسطو پنداشته و در آن به یک سلسه آراء افلاطونی برخورد کرده همین امر او را در کارش دلیر ساخته است.

مسأله وفق دادن میان دین و فلسفه از کارهای فارابی است.

او همچنانکه نظریات افلاطون و ارسطو را به هم وفق داد، میان دین اسلام و فلسفه یونان را نیز جمع کرد و گفت که دین محمدی با حکمت یونان متناقض نیست.

منبع: کتاب خداشناسی و فلسفه(عباس آرام)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *